سرنوشت بازار سرمایه چه خواهد شد ؟ با کارشناسان

امیر تقی‌خان تجریشی عضو هیات مدیره بورس تهران

امیر تقی‌خان تجریشی عضو هیات مدیره بورس تهران

در خصوص روند بازار باید به چند نکته مهم توجه کرد.اولین مسئله نرخ دلار است ،  در خصوص افت نرخ دلار و آثار آن  باید گفت آخرین سودی که شرکت ها اعلام کرده‌اند، سود مربوط به فصل تابستان است که در آن زمان دلار در محدوده ۱۸ هزار  تا 19 هزار تومان بود، پس در نتیجه حتی با وجود همین نرخ‌های فعلی دلار هم این شرکت‌ها در فصل‌ها و دوره‌های بعدی سود بالاتری نسبت به آخرین سود اعلام شده از سمت آنها اعلام خواهند کرد.

همچنین شرکت‌های صادراتی وابسته به نرخ جهانی کالاها هستند و طبق پیش‌بینی ها نرخ جهانی کالاهای پایه مانند فلزات، نفت، انرژی و کالاهای پتروشیمی در سال ۲۰۲۱ روندی صعودی خواهند داشت.

از سویی دیگربسیاری از شرکت‌های دلاری بیشتر از نرخ دلار ریزش قیمت سهام را تجربه کرده اند  و زمانی که تمامی این موارد را کنارهم قرار می‌دهیم همچنان معتقدیم که شرکت‌های دلاری در وضعیت مناسب ارزش‌گذاری قرار گرفته‌اند و همچنان ارزنده هستند.

اما بازار فعلا درفاز تدافعی قرار دارد و در این شرایط  معامله گران به وضعیت سود آوری توجهی نمی کنند.

در این شرایط به سرمایه گذاران توصیه می کنیم اگر دانش سرمایه گذاری مستقیم  ندارند و همچنین زمان زیادی را نمیتوانند برای آموزش سرمایه گذاری در بورس بگذرانند ،منابع خود را از طریق سرمایه‌داران نهادی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری وارد بازار کنند، قطعا در این حالت که وزن سهام‌داران نهادی در معاملات افزایش پیدا می کند ما شاهد هیجانات بسیار کمتری چه از سمت مثبت و چه از سمت منفی بازار سهام خواهیم بود.

عامل دیگری که بورس را جذاب می کند بحث‌های مالیات است که بازار سهام مستثنا شده ولی در سایر بازارهای موازی مالیات بر عایدی سرمایه در حال بررسی و وضع شدن است.

وقتی بازار ها به ثبات و آرامش برسند همچنان بهترین گزینه برای یک سرمایه‌گذاری بلند مدت بازار سرمایه خواهد بود؛ به ویژه به این علت که سهام‌داران به صورت غیر مستقیم و از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری این کار را انجام دهند و در یک افق بلند مدت نسبت به سرمایه‌گذاری اقدام کنند.

علی خسرو شاهی مدیرعامل شرکت مشاوره سرمایه‌گذاری کاریزما

علی خسرو شاهی مدیرعامل شرکت مشاوره سرمایه‌گذاری کاریزما

به دنبال روند افزایشی بازار در ماه‌های ابتدایی سال، از نیمه دوم مرداد ماه شاهد کاهشی سریع در بازارسرمایه بودیم، اما در حال حاضر این بازار به نقطه‌ای رسیده که با توجه به شاخص‌های کلان اقتصادی شامل شرایط تورمی و قیمت ارز، دیگر انگیزه‌ای برای فروش بیشتر و فشار عرضه در بازار وجود ندارد.

پیش بینی می شود می توان به بازار از ماه آینده امید بیشتری داشت البته روند پرشتاب و صعودی مانند ماههای ابتدایی سال جاری برای بازارسرمایه متصور نیستیم.

بحث نرخ ارز برای بازار بسیار مهم است و با توجه به مجموعه عواملی که در شرایط سیاسی و اقتصادی کشور رخ داده  پیش بینی می شود نرخ ارز در محدوده های فعلی تثبیت شود.

امین موسوی، کارشناس بازار سرمایه

سرنوشت بازار سرمایه چه خواهد شد ؟ با کارشناسان

وقتی می‌توان روند بازار را مورد بررسی قرار داد که معاملات آن طبق قاعده و قانون پیش رود، بازار سهام اکنون از روند تحلیلی خود خارج شده وهمه رفتارها در قالب احساسات و هیجان  خلاصه می‌شود.

اگر قرار بود بورس براساس انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پیش رود باید به سمت ایجاد صف‌های خرید در بازار حرکت می کردیم و حمایت‌های بیشتری از بازار صورت می‌گرفت، به همین دلیل در وضعیت فعلی ایجاد صف فروش در بازار منطقی به نظر نمی‌رسد.

هسته اصلی اتفاقات رخ داده در بورس، شکل‌گیری عدم اعتماد در معاملات این بازار است، بازار سهام در گذشته هم شاهد افت و ریزش های سنگین بود، اما اصلاح های انجام شده در مدت زمان طولانی، با شیب بسیار ملایم و همراه با نقدشوندگی رخ داده ، تا به حال بازار چنین اصلاحی را در مدت زمان کوتاه سه ماهه تجربه نکرده بود.

روند معاملات بورس اکنون از پیش‌بینی‌ها خارج شده ، در ابتدا باید کلیت بازار به تعادل برسد تا بتوان حدس و گمان‌هایی را نسبت به روند آینده بازار اعلام کرد.

۶۰ درصد از ارزش بازار را صنایع دلاری محور تشکیل می‌دهند، در بررسی گزارش ماهانه شرکت‌ها شاهد هستیم که نرخ دلار در گزارش این شرکت‌ها بین ۱۸ تا ۲۳ هزار تومان بوده و هیچ صنعتی تحت تاثیر دلار ۳۰ هزار تومان قرار نگرفت که حالا بخواهد با افت دلار در محاسبه سود و سودآوری شرکت‌ها تغییری ایجاد شود.

بازارهای موازی در مقایسه با بورس از پتانسیل و جذابیت زیادی برای سرمایه گذاری برخوردار نیستند، اکنون تنها مشکل موجود در بورس موضوع نقدشوندگی است که در صورت برطرف شدن آن می توان شاهد روزهای خوبی در این بازار بود.

کلیت بازار سهام اکنون و بعد از اصلاح های ایجاد شده هیچگونه حبابی ندارد و اکثر سهام حاضر در بازار کمتر از ارزش ذاتی خود در حال معامله هستند.

نقش موثر بازارگردانان

مهدی افنانی

شرایط فعلی بازار سرمایه صرفا تحت تاثیر عوامل اقتصادی نیست و عوامل سیاسی بر سر این بازار سایه افکنده است به‌طوری که تاثیر عوامل سیاسی بر بورس در نیمه دوم سال تشدید می‌شود؛ اما بازار فارغ از همه اتفاقات سیاسی و بین‌المللی متعادل خواهد شد و به آرامش می‌رسد.

در چند ماه گذشته بازار با ریسک‌های متعددی دست به گریبان بود. ریسک تغییر سریع قوانین و ریسک هسته معاملات پیامد منفی بر بازار گذاشتند؛ اما در دو هفته اخیر و با کند شدن روند تغییر قوانین وضعیت بازار و معاملات نسبت به ماه قبل بهبود یافته است اگرچه پیش‌بینی می‌شد گزارش‌های 6ماهه اول سال محرک خوبی برای رشد داد‌و‌ستد‌ها رقم بزند. همان‌طور که مشاهده کردیم حجم معاملات افزایش یافته اما اینکه سهامداران در انتظار رشد شارپی قیمت‌ها باشند تقریبا غیرممکن است. بورس تهران در ماه‌های ابتدایی سال جاری، به‌عنوان سودآورترین بازار اقتصادی کشور حجم قابل توجهی از نقدینگی اشخاص حقیقی را جذب کرد. رکوردشکنی‌های پی‌در پی شاخص کل باعث شد، میلیون‌ها نفر وارد بازاری شوند که روند طبیعی نداشت.

اما با اصلاح قیمت‌ها سرانجام بورس وارد مرحله‌ای خواهد شد که با منطق بیشتری سازگار است.معاملات دو هفته اخیر نشان می‌دهد بازار، هیجان فروش را پشت سر گذاشته و صف‌های فروش به دنبال ارزندگی قیمت‌ها به سمت جمع‌شدن هدایت می‌شود از این رو پیش‌بینی می‌شود بازار بر اساس ارزندگی قیمت‌ها متعادل شود. سهامداران باید مطمئن باشند اگر شاخص سقوط کند، نزول چشمگیری نخواهد داشت. فراز و فرود شاخص‌، جزو جدا نشدنی بازار سرمایه است.

موج جدید هیجانات آفت بازار محسوب می‌شود و نقطه منفی و تاریکی برای این بازار است. این در حالی است که هیجان در بلندمدت به نفع بازار نیست. موضوع مهم دیگری که بازار را با چالش جدی مواجه می‌کند نبود متولی حرفه‌ای برای مدیریت این بازار بحران زده است. اگر بازار سهام با مدیریت بازار گردانان حرفه‌ای هدایت شود قطعا اعتماد ازدست رفته به بورس بازمی‌گردد.

در صورتی که در اقتصاد کلان کشور قیمت ارز مهار نشود و قیمت تورم انتظاری و نرخ بهره تغییرات شارپی را تجربه کنند، صنایع صادرات محور و دلار محور ازنظر سودسازی پیشتاز خواهند بود، اما اگر تغییراتی در وضعیت اقتصادی کشور رخ دهد وضعیت بورس تهران نیز تغییر می‌کند. اگر نرخ بهره و نرخ تورم آتی کنترل شود شرکت‌های پروژه‌ای و صنایع خودرویی سودبیشتری نصیب سهامداران می‌کنند.

ادامه فراز و فرود شاخص

مهدی حسینی

وضعیت بازار سرمایه وارد فاز پیچیده‌ای شده است. عوامل متعددی وجود دارد که پیش‌بینی بازار سهام را در 6 ماه دوم سال سخت می‌کند. البته این شرایط مختص بورس تهران نیست. تغییر و تحولات بین‌المللی، وضعیت اقتصادی بسیاری از کشورها را تحت تاثیر قرار داده است. از این رو نه تنها در بازار سرمایه حتی در بازارهای موازی دیگر نیز امکان برنامه‌ریزی وجود ندارد.

اتفاقات اخیر در بورس این سیگنال را به بازار می‌دهد که تا یک ماه آینده نوسانات بازار ادامه داشته باشد. حتی در صورتی که اگر شرایط به همین منوال پیش رود از اوایل هفته بازار ملتهبی در انتظار سهامداران خواهد بود. اعلام خبر تحریم بانک‌های ایرانی خود عاملی است که این روزها مورد توجه بورس‌بازان قرار خواهد گرفت. اگرچه بانک‌های ایرانی از قبل نیز به دلیل تحریم‌ها با محدودیت‌هایی مواجه بودند، اما اعلام این خبر در این مقطع پیامد منفی بر رشد سهام دارد. 50‌درصد سهامداران ایرانی از دانش و تجربه سهامداری برخوردار نیستند، از این رو اعلام این اخبار باعث ترس سهامداران شده و آنها را به سمت رفتارهای هیجانی سوق می‌دهد.

از این رو به نظر می‌رسد از ابتدای هفته جاری، احتمالا سهام بانکی‌ها با نوسانات بسیاری مواجه شوند. وضعیت گروه فلزات هم به همین صورت است. با توجه به اینکه نوسانات این صنایع تاثیر مستقیمی بر نوسان شاخص کل دارد احتمالا شاخص با نوسانات چشمگیری مواجه می‌شود که با توجه به شرایط پیش رو ریزش شاخص دور از ذهن نیست. اگرچه سقوط شاخص باعث رعب و وحشت سهامداران می‌شود اما اگر این فرود، آرام انجام شود بعد از مدتی شاخص به مدار صعودی برمی‌گردد و پای سهامداران بیشتری به بورس باز می‌شود. در این میان حرف و حدیث‌هایی نیز که در مورد نرخ بهره بانکی وجود دارد التهابات بازار را بیشتر می‌کند.

در این شرایط صنایعی که با ارز و دلار سر و کار ندارند وضعیت بهتری در بازار سهام خواهند داشت و صنایع دارویی، غذایی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری گزینه‌های کم‌ریسک‌تری برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شوند. صنایعی که برای فروش مجبور به دریافت ارز هستند احتمالا بعد از نوسانات قیمت ارز، سهام‌شان با افت‌وخیز‌هایی همراه خواهد بود و سرمایه‌گذاری در این صنایع برای سهامدارانی که به دنبال سودهای کوتاه‌مدت هستند گزینه منطقی نیست. در مجموع می‌توان گفت واقعیت این است که شرایط بازار تا حدودی هیجانی شده است. سهم‌های بزرگ در هفته‌های اخیر با اصلاح مواجه بوده و برخی از سهم‌های کوچک‌تر نیز بین ۴۰ تا 70 درصد اصلاح داشته‌اند.

روند صعودی با شیب ملایم

حسن برادران‌هاشمی

بورس تهران در حالی شش ماه اول سال را پشت‌سر گذاشت که حدودا پنج ماه ابتدایی آن با رشدی بی‌سابقه همراه بود اما از نیمه دوم مرداد ماه با تغییر روند، وارد فاز منفی شد به‌طوری که بخش زیادی از راه رفته را اصلاح کرد. برای نیمه دوم سال، بازار سهام با متغیر‌ها و ریسک‌های متعددی مواجه است. اولین چالش پیش روی بازار سرمایه، انتخابات آبان ماه ریاست جمهوری آمریکاست که البته بیشتر جنبه روانی بر بازار خواهد داشت و به نظر نمی‌رسد نتیجه آن حداقل در کوتاه‌مدت موجب تغییر بنیادی قابل توجهی در بازار شود.

متغیر مهم دیگری که بر بازار سرمایه تاثیر مستقیم دارد، نوسانات قیمت ارز است. در یک ماه گذشته بازار سرمایه و ارز رفتاری کاملا متفاوت در پیش گرفتند. به نظر می‌رسد بخشی از رشد بازارهای موازی مانند طلا، ‌دلار و مسکن ناشی از خروج نقدیندگی از بازار سرمایه است. به هر حال چنانچه قیمت دلار افت قابل‌توجهی نداشته باشد و بازار قیمت جدیدی را تثبیت شده بداند، می‌توان انتظار افزایش قیمت سهام به خصوص در نمادهای صادرات محور را داشت. متغیر مهم دیگر نرخ سود سپرده‌های بانکی است. طی هفته گذشته پیشنهاد‌هایی مبنی بر افزایش نرخ سپرده‌ها از سوی تعدادی از نمایندگان مجلس مطرح شد که البته از طرف بانک مرکزی افزایش نرخ سود سپرده‌ها تکذیب شد.

وضعیت سیاسی و تحریم‌ها نیز از دیگر متغیرهای اثرگذار بر بازار است و هرکدام از عوامل ذکر شده می‌تواند بر روند بازار در نیمه دوم سال اثر داشته باشد. در مجموع با لحاظ همه موارد و با توجه به اینکه در بیشتر نمادهای بازار شاهد اصلاح اساسی بوده‌ایم می‌توان انتظار داشت تا پایان سال بازار سرمایه روند صعودی البته با شیبی ملایم همراه با موج‌های مثبت و‌ منفی در پیش داشته باشد، در همین راستا توصیه می‌شود برای ورود به بازار گزارش‌های ماهانه، فصلی شرکت‌ها و میزان نقدشوندگی و همچنین وضعیت شرکت در مواجهه با متغیرهای ذکر شده مورد توجه قرار گیرد و پیشنهاد می‌کنم کسانی که از تجربه و دانش کافی در این بازار برخوردار نیستند از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری وارد بورس شوند تا سرمایه‌شان با ریسک کمتری رو‌به‌رو شود.

فروش 374 میلیارد تومانی شرکت در تابستان، نسبت به فصل گذشته رشد 28 درصدی را تجربه کرده است.

حاشیه سود ناخالص شرکت در تابستان 36 درصد گزارش شده که نسبت به فصل قبل تغییر محسوسی نداشته است.

قرن در این فصل حدود 35 میلیارد تومان درآمد غیر عملیاتی عمدتا ناشی از سود سرمایه گذاری های کوتاه مدت  شناسایی کرده است.

در نهایت این شرکت در فصل تابستان حدود 110 میلیارد تومان (معادل 110 تومان به ازای هر سهم) سود خالص ساخته که نسبت به فصل گذشته 66 درصد رشد داشته است.

گزارش سود و زیان شرکت پدیده شیمی قرن

اگر این شرکت بتواند در دو فصل آتی حاشیه سود و فروش تابستان خود را حفظ کند می تواند حدود 390 تومان به ازای هر سهم سود بسازد که در نتیجه p/e forward  آن به 13واحد می رسد.

در یک سناریو محافظه کارانه تر اگر شرکت بتواند عملکرد نیمه اول سال را در نیمه دوم سال تکرار نماید، سهم در پایان سال 99 توانایی شناسایی حدود 350 تومان سود را دارد که در نتیجه p/e forward  آن به 14 واحد می رسد.

نسبت قیمت به سود محقق شده شرکت که در روزهای اوج بازار به حدود 37  واحد نیز رسیده بود در حال حاضر در محدوده 15 واحد قرار دارد

سیاوش وکیلی با اشاره به اینکه سازمان بورس از منظر اطلاع رسانی و فرهنگسازی، سهامداران را از حضور در کانال‌های سینگال‌دهی خرید و فروش سهام نهی کرده، گفت: فعالیت مراجع سیگنال خرید و فروش غیرقانونی بوده و اعتماد به این گروه که دنبال منافع شخصی هستند، منطقی نیست و تبعات منفی آن به عهده سهامداران است.

وی افزود: همانطور که مردم در خرید مایحتاج به هر برندی اعتماد نمی‌کنند در بازارسهام هم فقط باید از خدمات شرکت‌های مشاوره سرمایه‌گذاری دارای مجوز از سازمان بورس و ثبت شده در سایت سازمان بورس و اوراق بهادار استفاده کنند که با رعایت ملاحظاتی مشخص، سهامداران را برای خرید یا فروش راهنمایی می کنند. بنابراین هیچ فرد حقوقی یا حقیقی حق سیگنال‌دهی خرید و فروش سهام را ندارد و مرتکب جرم می‌شود.

وکیلی با اشاره به فعالیت سیگنال دهی گروه‌های خصوصی و VIP ، ادامه داد: گزارش تخلف این گروه‌ها از منابع مختلف به سازمان بورس اعلام می شود که با همکاری پلیس فتا ، پیگیری و فیلتر می‌شود. سهامدارانی که در دام کلاهبردارانی گرفتار شده اند می‌توانند با مراجعه به پلیس فتا و دادسرای جرایم رایانه ای ، پیگیر این موضوع باشند.

اکبر حیدری با بیان این که تا یکماه آینده همه شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت در بورس پذیرفته می‌شوند و افرادی که روش غیرمستقیم را انتخاب کرده‌اند می‌توانند سهام خود را بفروشند افزود: از زمان آزادسازی سهام عدالت بارها به سهامداران تاکید شده که از فروش آن خودداری کنند زیرا این سهام ارزنده است و مردم می توانند در آینده از سود آن استفاده کنند.

وی ادامه داد: دو روش مستقیم و غیر مستقیم برای فروش سهام عدالت مشخص شد که در روش غیرمستقیم, سهامدار شرکت های سرمایه گذاری استانی هستند و سبد دارایی سهام عدالت, در اختیار شرکت های سرمایه گذاری استانی قرار گرفته است.

وی با اشاره به اینکه افراد باید توسط شرکت های سرمایه گذاری همان استانی که ثبت نام کردند اقدام به فروش سهام خود کنند گفت: در روش غیرمستقیم, صرفا سهم ها در یک سهم و توسط شرکت های سرمایه گذاری استانی عرضه می شود و افراد برای فروش باید توسط همان شرکت سرمایه گذاری در استان اقدام کنند.

حیدری افزود: فرایند پذیرش شرکت های سرمایه گذاری استانی, مرحله ای است تا به امروز بیش از 27 شرکت مجمع افزایش سرمایه را انجام دادند و منتظر تائید نهایی هستند.

سخنگوی شرکت های سرمایه گذاری استانی سهام عدالت اضافه کرد: مجمع شرکت سرمایه گذاری استان تهران برگزار شد اما براساس تصمیم شورای عالی بورس قرار شد شرکت سرمایه گذاری استانی البرز به صورت جداگانه تاسیس شود.

وی با بیان اینکه در هفته آینده, مجمع افزایش سرمایه 4 شرکت برگزار می شود, گفت: از 19 میلیون سهامدار سهام عدالت که روش مستقیم را انتخاب کرده اند, 3 میلیون نفر اقدام بفروش سهام‌خود کردند این‌موضوع بیانگر این است که افراد می خواهند سهام خود را نگهداری کنند.

حیدری تصریح کرد: شرکت سرمایه گذاری استان خراسان جنوبی به عنوان نخستین شرکت پذیرفته شده در بورس بود و سهامدارانی که روش غیرمستقیم را انتخاب کرده اند در این استان اقدام به فروش سهام خود نکردند بنابراین صفی برای فروش سهام عدالت تشکیل نشد.